Podstawa prawna działania Ośrodka jest art.41 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o radcach prawnych (Dz.U. z 2002 r Nr.123,poz.1059 z późniejszymi zmianami),.art.183¹ i następne kodeksu postępowania cywilnego, Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 listopada 2005 r w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym (Dz.U.Nr.239,poz.2018) oraz Uchwała Nr.65/VII/2007 z dnia 29 sierpnia 2007 r Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu w sprawie powołania Ośrodka Mediacyjnego.

Ośrodek Mediacyjny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Opolu z siedzibą w Częstochowie, właściwy jest do rozpoznawania sporów na drodze postępowania mediacyjnego, skierowanych do mediacji przez Sąd lub powierzonych Ośrodkowi przez strony na zasadach określonych w Regulaminie.

Ośrodek podlega nadzorowi Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu, a kierowany jest przez Kierownika Ośrodka, powoływanego i odwoływanego przez Radę OIRP w Opolu.

Ośrodek prowadzi Listę Mediatorów, na którą są wpisani radcowie prawni z terenu właściwości Sądu Okręgowego w Opolu i Częstochowie. .Wyznaczenia mediatorów dokonuje się z Listy na wniosek stron lub zostają oni wyznaczeni przez Kierownika Ośrodka.
Postępowanie mediacyjne zostaje wszczęte na podstawie postanowienia Sądu, na wspólny pisemny wniosek stron sporu oraz, gdy jedna ze stron wniesie pisemny wniosek o przeprowadzenie postępowania wraz z opłata rejestracyjna ,a druga strona w terminie 14 dni od doręczenia jej przez Kierownika Ośrodka odpisu wniosku wraz z Regulaminem oraz wezwaniem do wniesienia opłaty rejestracyjnej, wyrazi na piśmie zgodę na udział w mediacji oraz wniesie opłatę mediacyjną w wymaganej wysokości.

Postępowanie mediacyjne kończy się zawarciem przez strony pisemnej ugody, która to ugoda, po zatwierdzeniu jej przez Sąd ma moc prawną ugody zawartej przed Sądem. Postępowanie kończy się również wtedy, gdy strony wycofają się z postępowania mediacyjnego i złożą oświadczenie na piśmie Kierownikowi Ośrodka; gdy mediator złoży Kierownikowi Ośrodka oświadczenie na piśmie o bezcelowości lub niemożności prowadzenia dalszego postępowania mediacyjnego; z upływem czasu przeznaczonego na mediacje (czas ten może być przedłużony w każdej chwili za zgodą obu stron); w terminie 7 dni od dnia, w którym bezskutecznie upłynął termin do wniesienia przez strony opłat przewidzianych w Regulaminie lub gdy strony poddały na piśmie spór pod rozstrzygnięcie sądu polubownego.

Opłaty z tytułu postępowania mediacyjnego prowadzonego przez Ośrodek obejmują opłatę rejestracyjną, opłatę mediacyjną oraz zaliczkę na biegłych, w przypadku zaistnienia konieczności uzyskania opinii. Opłatę rejestracyjną wnosi każda ze stron. Po jej wniesieniu sprawa zostaje wpisana do repertorium, a ze stronami podpisuje się umowę określającą m.in. wysokość i zasady wnoszenia opłaty mediacyjnej. Ze strony Ośrodka umowę podpisuje Kierownik Ośrodka lub osoba przez niego upoważniona.